Aerozole a klimat.

7 07 2009

Wielu z nas wciąż (niestety) temat związany ze zmianami klimatu sprowadza do kilku lub kilkunastu czynników- co jest oczywiście błędem, a budowany w ten sposób obraz „klimatu” nigdy nie będzie odzwierciedlał rzeczywistej sytuacji. Dla lepszego zrozumienia tego jak skomplikowanym procesem jest klimat naszej planety jest przykład aerozoli. Nie od dziś wiemy, że aerozol atmosferyczny to jeden z ciekawszych i dynamiczniejszych modulantów naszej pogody- aerozole będące jądrami kondensacji oddziałują na opytkę chmur, modyfikują efekt albedo (i to zarówno w skali globalnej jak i lokalnej), wpływają również na żywotność chmur a tym samym i na opady.. itd.

Wiele osób wpływ aerozoli wiąże z ochłodzeniem klimatu- i słusznie, aerozole siarczanowe potrafią nie tylko rozpraszać światło słoneczne ale także sporą ich część odbijać w przestrzeń kosmiczną (spada poziom nasłonecznienia= spada więc temperatura). Aerozole są również jądrami kondensacji a tym samym wpływają na powstawanie chmur.

Wpływ chmur nie jest jednak jednoznaczny!

Ogólna zasada jest prosta- chmury odgrywają znaczącą rolę w efekcie albedo- z tą jednak różnicą, że dotyczy to głównie chmur niskiego rzędu. Chmury wysokiego rzędu są po pierwsze zbyt cienkie aby uniemożliwić dotarcie promieniowania słonecznego do powierzchni Ziemi. A po drugie są na tyle wysoko (gdzie temperatura jest niska), że wartość ich promieniowania jest znacznie mniejsza niż w przypadku chmur niskich. I to właśnie min. z tych przyczyn chmury wysokie prowadzą do (zazwyczaj lokalnego) ocieplenia a chmury niskie do ochłodzenia klimatu.

I na tym mógłbym właściwie skończyć ten wpis.. ale.. wpływ aerozoli na klimat naszej planety okazuje się być znacznie bardziej złożony.. Istnieje wiele innych ciekawych przykładów, które z jednej strony znacznie rozszerzają naszą wiedze na ten temat a z drugiej wprowadzają wręcz rewolucje w omawiany problemie /wpływu aerozoli na klimat naszej planety/- gdyż dowodzą, że aerozle są jednymi z wazniejszych (a lokalnie nawet najważniejszymi) czynnikami wpływającymi na bilans klimatyczny.

Warto więc zapoznać się z kilkoma przykładami:

” Aerozole odgrywaja znaczącą rolę w ociepleniu Arktyki”

Nowe badania NASA sugerują, że aerozole odgrywają znaczacą rolę w ociepleniu Arktyki. Z badań tych wynika, że aerozole odpowiadają za nawet ok. 45% (lub więcej) obserowanego w ostatnich latach ocieplenia!

Aerozole można podzielić na aerozole pochodzenia naturalnego i ludzkiego:

Źródła aerozoli:

113650main_aerosol_pie_chart-thumb

Jedne z kluczowych ról w regulacji naszego klimatu przypada na aerozole siarczanowe i węglowe (sadza). O ile te pierwsze prowadzą do ochłodzenia o tyle drugie prowadzą do efektu odwrotnego, czyli ocieplenia. I co ważne w przypadku połączenia w/w aerozoli: aerozole węglowe potrafią „zdominować” aerozole siarczanowe, a tym samym niwelują ich chłodzące działanie.

Sadza pochłania energię słoneczną:

W wyniku połączenia cząstek sadzy i siarki powstaje otoczka, która działa jak soczewka pochłaniająca światło słoneczne (absorbuje ciepło) a następnie wypromieniowuje je w kierunku Ziemi.. Co w kosekwencji prowadzi do tego, że zamiast chłodzącego efektu drobin siarki dochodzi do lokalnego efektu cieplarnianego.

Przy tej okazji warto również wspomnieć o tym, że proces ten jest bardzo ważny w kontekscie pojawiających się ostatnio pomysłach na schłodzenie naszej planety: wielu naukowców proponuje  wprowadzenie do atmosfery ogromnych ilości SO2… Aż strach pomyśleć jaki mógłby być tego efekt..

Wracając jednak do samej Arktyki:

Nie od dziś wiemy, że największe ocieplenie klimatu wystąpiło na północnej półkuli (zwłaszcza na obszarze Arktyki). Co doskonale obrazuje poniższa grafika (dolna troposfera: MSU RSS):

rssdecadal-thumb

Arktyka ze względu na swoje położenie jest znacznie bardziej narażona na zmiany niż np. obszar Antarktydy- a to dlatego, że po pierwsze:

-> umiejscowniona jest w pobliżu najbardziej rozwiniętych kontynentów: Ameryki Północnej, Europy oraz Azji. A po drugie:

-> Opad wymienionych przez mnie aerozoli i pyłów z reguły nie trwa długo, to prawda. Ale już nad samym obszarem Arktyki proces ten jest znacznie wydłużony!!– a to w konsekwencji prowadzi do tego, że aerozole te znacznie silniej wpływają na fluktuacje klimatu Arktyki niż w innych częściach świata!

Reasumując: Nowe badania NASA wykazały, że wpływ aerozoli jest jednym z najistotniejszych kreatorów zmian zachodzących na obszarze Arktyki… A przecież istnieją jeszcze inne czynniki: Nie zapominajmy o bardzo ważnym wpływie cykliczności oceanicznej. O czym już wczesniej pisałem:

„Zmiany klimatu Grenlandii.. na tle zmian cykli oceanicznych”

W świetle tych dwóch omówionych przeze mnie przykładów (cykliczność oceanów+aerozole) warto zadać sobie pytanie- gdzie jest miejsce dla rzekomego (znaczącego) wpływu CO2? I czy aby przypadkiem wpływ tego gazu nie jest przeceniony?

Na zakończenie tego wpisu podam jeszcze jeden ciekawy przykład wpływu aerozoli na klimat:

„Pustynne piaski Sahary ogrzewają Ocean Atlantycki”

W marcu tego roku na łamach pisma „Science” opublikowano badania Amato Evansa z University of Wisconsin-Madison sugerujace, ze jedną z głównych przyczyn ocieplenia wód powierzchniowych w środkowej części Atlantyku nie jest wcale rosnący poziom emisji dwutleneku węgla (co nie znaczy, że min. ta składowa została odrzucona) a saharyjski pył nawiewany nad wody Atlantyku.

33160141acd1191286025c1e8af76485,14,1

Opis zdjecia: Burza piaskowa nad Oceanem Atlantyckim. Na zdjęciu zrobionym przez instrument SeaWIFS NASA 26 lutego 2000 widoczna chmura pyłu z Sahary.

Badania prowadzone min. na podstawie pomiarów satelitarnych wykazały, że od 1980r temperatury wód powierzchniowych w środkowej części Atlantyku rosły znacznie szybciej niż w innych częściach tego oceanu. A związane jest to z min. interakcją pyłu (aerozolu) i chmur- w wyniku których dochodzi do podobnego efektu cieplarnianego jak w przypadku sadzy+ siarki!.

Podsumowując: Wpływ aerozoli atmosferycznych jest oczywiście znacznie szerszy, nie jest to jednak praca naukowa a raczej forma sygnalizacji o istocie wpływu aerozoli na bilans klimatyczny naszej planety.

Klimat Ziemi jest zmienny. To proces na który składa się wiele czynników, aerozole to tylko jeden z wielu przykładów. Błędne więc jest stwierdzenie, że CO2 jest głównym determinantem obecnych zmian klimatu (czy klimat nigdy sie nie zmieniał?). Tak samo jak błędne jest stwierdzenie, że klimat naszej planety zależy wyłącznie od fluktuacji słonecznych czy też cykliczności oceanicznej (itd).

Każdy czynnik ma znaczenie i co ważne nawet przy tak wielkiej (dla nas) „gmatwaninie” nic nie jest serią przypadków- Klimat to proces niezwykle złożony a jednocześnie harmonijny. Matka natura miała setki milionów lat na to aby stworzyć samoregulujacy się mechanizm.. mechanizm, który ociera się o doskonałość!

Bibliografia:

1) http://www.nasa.gov/topics/earth/features/warming_aerosols.html

2) http://www.universityofcalifornia.edu/news/article/21437

3) http://www.theresilientearth.com

4) Krzysztof Markowicz „Rola aerozoli w procesach klimatycznych”


Działania

Information

2 responses

13 07 2009
Ekowaty

Dziennikarze i gazety postrzegają problem aerozoli prostolinijnie: W atmosferze pojawiają się jądra kondensacji, które powodują powstawanie chmur. Na tym kończy się, w opinii publicznej, rola tych cząstek w przyrodzie. Ty dowodzisz, że dopiero się tutaj zaczyna zespół skomplikowanych reakcji…

„Jesteś dzieckiem wszechświata. Nie mniej niż drzewa i gwiazdy masz prawo być tutaj. I czy to jest dla Ciebie jasne czy nie – Wszechświat z pewnością rozwija się tak jak powinien”.

To fragment Dezyderaty – wiersza napisanego w 1927 roku przez Maxa Ehrmanna. Jednak do dziś dzień ludzie nie wierzą w świętą prawdę zawartą w tej prostej sentencji: Wszechświat z pewnością rozwija się tak jak powinien.

Z tej niewiary rodzą się konsekwencje: wyimaginowane problemy i niesłusznie poniesione koszty.

Ale czy człowiek kiedyś zacznie wierzyć, że jest ok ???

19 05 2016
performance and visual art

excellent issues altogether, you just gained a brand new reader.
What might you suggest about your put up that
you made a few days ago? Any sure?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s




%d bloggers like this: